Obserwatorium danychStan Rynku

Konta inwestycyjne · Podatki · Emerytura

OKI vs IKE vs IKZE — co wybrać w 2027

Od stycznia 2027 r. dochodzi trzecie konto z ulgą podatkową. Porównujemy OKI, IKE i IKZE: limity, podatki, dostęp do pieniędzy i to, dla kogo które z nich jest zbudowane.

Od 1 stycznia 2027 r. obok IKE i IKZE pojawia się Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI). Ustawa z 3 lipca 2026 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw (poz. 1098), więc nie jest to już zapowiedź, tylko obowiązujące od nowego roku prawo. Trzy konta z ulgą podatkową to dużo, ale dobra wiadomość jest taka, że nie musisz wybierać tylko jednego: limity są od siebie niezależne, a każde konto rozwiązuje inny problem.

Najkrócej:

  • OKI zwalnia z podatku Belki zyski, gdy pieniądze mają być dostępne w każdej chwili, ale tylko do określonej wartości majątku na koncie.
  • IKE daje zysk bez podatku Belki, pod warunkiem że wytrzymasz do 60. roku życia.
  • IKZE zmniejsza podatek dochodowy już dziś, w zamian za niski ryczałt przy wypłacie po 65. roku życia.

Porównanie w jednej tabeli

Cecha OKI IKE IKZE
Na czym polega ulga brak podatku Belki od zysków w ramach limitu brak podatku Belki przy wypłacie na emeryturze wpłaty odliczasz od dochodu w PIT
Co ogranicza limit wartość aktywów na koncie roczne wpłaty roczne wpłaty
Limit 100 tys. zł aktywów inwestycyjnych, 25 tys. zł aktywów oszczędnościowych 28 260 zł (2026), ok. 30 099 zł (2027, szacunek) 11 304 zł / 16 956 zł dla firm (2026); ok. 12 040 zł / 18 059 zł (2027, szacunek)
Wypłata bez utraty ulgi w dowolnym momencie po 60. roku życia i wpłatach w co najmniej 5 latach po 65. roku życia i wpłatach w co najmniej 5 latach
Podatek przy wypłacie brak brak 10% ryczałtu od całej wypłaty
Wcześniejsza wypłata bez konsekwencji 19% podatku od zysku kwota trafia do PIT i jest opodatkowana według skali
Liczba kont dowolna, ale limit jest wspólny jedno na osobę jedno na osobę
Ponad limit podatek od wartości aktywów (0,85% w 2027 r.) wpłaty ponad limit są niemożliwe wpłaty ponad limit są niemożliwe

Limity IKE i IKZE na 2027 r. to na razie szacunek: trzykrotność (IKE) albo 1,2-krotność i 1,8-krotność (IKZE) prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia z projektu budżetu, czyli 10 033 zł. Oficjalne kwoty minister ogłasza w obwieszczeniu, zwykle w listopadzie lub grudniu.

OKI — konto „na bieżąco”, z limitem majątku

OKI jest nowością i działa inaczej niż oba konta emerytalne. Najważniejsze zasady z ustawy:

  • Konto może założyć osoba pełnoletnia. Nie da się prowadzić OKI wspólnie z małżonkiem.
  • Wpłacać i wypłacać można w każdej chwili. Nie ma wieku, do którego trzeba dotrwać.
  • Zyski na koncie, czyli odsetki, dywidendy i zyski ze sprzedaży, nie są objęte podatkiem Belki.
  • Zwolnienie działa do 100 tys. zł w przypadku aktywów inwestycyjnych w złotych (m.in. akcji, obligacji i funduszy inwestycyjnych) oraz do 25 tys. zł w przypadku aktywów oszczędnościowych (m.in. lokat i obligacji oszczędnościowych).
  • Kont OKI może być kilka, w różnych instytucjach, ale limit liczy się łącznie.

Kluczowa różnica: limit OKI dotyczy wartości majątku na koncie, a nie wpłat. Gdy wartość aktywów przekroczy limit, nadwyżka zostaje objęta nowym podatkiem od wartości aktywów. W 2027 r. jego stawka wynosi 0,85% rocznie. W kolejnych latach będzie to 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego, ale nie mniej niż 0,1%. Stawkę na dany rok minister ogłasza do 30 listopada.

Podstawą tego podatku jest przeciętna wartość aktywów w roku, liczona z dziennych wycen i powiększona o wpłaty. W uproszczeniu: przy przeciętnie 150 tys. zł w aktywach inwestycyjnych nadwyżka wynosi 50 tys. zł, a podatek za 2027 r. około 425 zł. Ten podatek płaci się także w roku, w którym inwestycje przyniosły stratę, bo dotyczy wartości majątku, a nie zysku.

Na co zwrócić uwagę: limity ustawy dotyczą aktywów w złotych, a pierwsze oferty OKI instytucje finansowe dopiero przygotowują. Zakres dostępnych instrumentów i opłaty będą się różnić.

IKE — zysk bez podatku, jeśli dotrwasz do emerytury

IKE działa od lat i jego zasady są stabilne:

  • Co roku możesz wpłacić do limitu (28 260 zł w 2026 r.). Niewykorzystany limit przepada z końcem roku i nie przechodzi na następny.
  • Wypłata po ukończeniu 60 lat (albo 55 lat przy nabytych uprawnieniach emerytalnych), przy wpłatach w co najmniej pięciu latach kalendarzowych, jest wolna od podatku Belki.
  • Wcześniejsza wypłata (tzw. zwrot) jest możliwa, ale od zysku pobierany jest wtedy zwykły podatek 19%. Tracisz ulgę, nie wpłacone pieniądze.

Różnica wobec OKI: w IKE ograniczone są wpłaty, a nie wartość konta. Jeśli przez lata wpłacasz do limitu, a inwestycje rosną, majątek na IKE może być wielokrotnie wyższy niż 100 tys. zł i nadal nie płacisz od niego podatku od wartości aktywów. Ceną jest zamrożenie pieniędzy do wieku emerytalnego.

IKZE — ulga od razu, podatek później

IKZE działa odwrotnie niż IKE: korzyść dostajesz teraz, a niewielki podatek płacisz przy wypłacie.

  • Wpłaty do limitu (11 304 zł w 2026 r., 16 956 zł dla osób prowadzących działalność) odliczasz od dochodu w rocznym zeznaniu PIT.
  • Wartość ulgi zależy od Twojej stawki podatku. Przy wpłacie około 12 040 zł (szacowany limit 2027) i stawce 12% zwrot podatku to około 1 445 zł, a przy stawce 32% około 3 853 zł.
  • Wypłata po 65. roku życia, przy wpłatach w co najmniej pięciu latach, jest objęta zryczałtowanym podatkiem 10% od całej kwoty.
  • Wcześniejszy zwrot oznacza doliczenie wypłacanej kwoty do dochodu i podatek według skali. Ulga z lat wpłat w praktyce się cofa.

Jak to porównać na własnym przykładzie

Zamiast szukać jednego „najlepszego” konta, warto odpowiedzieć sobie na trzy pytania.

  1. Kiedy mogą być potrzebne te pieniądze? Jeśli w każdej chwili, to zasady IKE i IKZE (wiek 60 i 65 lat) działają przeciwko Tobie, a OKI zostało zaprojektowane właśnie dla takiej sytuacji.
  2. Jaką masz stawkę podatku dochodowego? Im wyższa stawka, tym większy zwrot z IKZE w kolejnym roku. Przy niskich dochodach ulga IKZE jest mniejsza, a 10% ryczałtu przy wypłacie waży relatywnie więcej.
  3. Ile chcesz odkładać i na jak długo? OKI ma sufit wartości, ponad który pojawia się coroczny podatek, także w latach strat. IKE i IKZE ograniczają roczne wpłaty, ale nie wartość, do której majątek może urosnąć.

Konta można łączyć. Limity OKI, IKE i IKZE są od siebie niezależne, więc jedna osoba może w 2027 r. korzystać ze wszystkich trzech. Każde zakłada się osobno, na przykład w domu maklerskim, banku, TFI albo w formie obligacji skarbowych w wersji IKE/IKZE.

Co sprawdzić przed założeniem konta

  • Opłaty: prowizje, opłaty za prowadzenie i za wypłatę lub przeniesienie konta potrafią zjeść znaczną część ulgi.
  • Formę konta: rachunek maklerski, fundusze, lokata, obligacje czy produkt ubezpieczeniowy różnią się elastycznością i kosztami.
  • Aktualne limity: oficjalne kwoty IKE i IKZE na 2027 r. i stawkę podatku od wartości aktywów na kolejne lata ogłaszają obwieszczenia ministrów.

Źródła